TEKNOLOJI DRONE HAKKINDA HER ŞEY

Satışı ve kullanımı gittikçe yaygınlaşan drone kullanımı ve drone teknolojisi artık daha fazla kişinin ilgisini çekiyor. Drone pilotluğu belgesi alanların sayısı artıyor. Gerçekten de basit temel ilkelere dayanarak yapılmış bu insansız hava araçlarının yakın gelecekte hayatımızda çok daha fazla yer alacağı açıktır. Gelin başlattığımız bu drone yazılarına içerideki yeni bilgilerle devam edelim.

Önceki yazılarımızda da bu insansız küçük hava araçlarını sınıflandırmıştık. Tiplerine göre çok rotorlu ve sabit kanatlı insansız hava araçlarından söz etmiştik. Şimdi gelin şu çok rotorlu drone çeşitlerine bakalım. İnsansız hava araçlarını genel olarak motor sayılarına göre çeşitlendirirsek karşımıza Tricopter, Quadcopter, Hexacopter, Multicopter olarak adlandırdığımız drone’lar çıkar.

* Tricopter Drone

Dikey iniş ve kalkış yapabilen, X - Y - Z eksenleri üzerinde altı serbestlik derecesi bulunan drone çeşididir. Maliyeti diğer seçeneklere nazaran daha düşüktür. Fakat simetrik olmaması önemli bir dezavantajdır.

* Quadcopter

En çok tercih edilen drone çeşididir. Hatta bazı yerlerde quadcopter, drone isminin yerini alır. Dört adet pervanesi bulunduğu gibi sağ ve solda ikişer tane olmak üzere toplamda dört adet de motoru bulunur.

* Hexacopter

6 pervaneli drone’lardır.

* Multicopter

Pervane sayılarına göre isimlendirilmiş uçan araçlardan daha fazla motoru olanlardır.

Geriye dönük baktığımızda yapımı 1930’lu yıllara uzanan insansız hava araçları sadece askeri amaçlara yönelikti. Oysa günümüzde askeri teknolojiden sivil teknolojiye geçiş sağlanmış her iki kanalda gittikçe ilerleyen insansız hava araçları üretilmiştir. Şimdilerde film endüstrisinde, tarımda ve hatta taşımacılıkta kullanılan bu araçların askeri modelleri de kendisini aşmış normal uçaklarla yarışır hale gelmiştir.

Üretim tarzları itibarıyla artık kullanıcıların kendi insansız hava araçlarını üretmesi bile mümkün hale gelmektedir. Tıpkı bir zamanların bilgisayarlarında olduğu gibi çeşitli kartların bir araya getirilmesiyle oluşturduğumuz kendimize has özellikleriyle oluşturduğumuz masaüstü bilgisayarlar gibi.

Drone’da en önemli parça drone frame adını verdiğimiz gövde kasasıdır. Bu da kullanım yerlerine göre farklı özellikler içerebiliyor.

Drone üreticileri yüksek yetenekli ve manevra kabiliyeti olan araçlar için hafif malzemeler tercih ediyor. Çalışma prensibi basittir. Bir motorun bir pervaneye bağlı olması esastır. Bu sisteme rotor adı verilir. Rotorlar havada süzülmek amaçlı görev yaparlar. Bu noktada yerçekimi kuvveti ile yukarı itme kuvveti eşitlenmiş durumdadır. Yerçekiminden daha güçlü bir kuvvetle itildiği zaman yukarı çıkış gerçekleşir. Tam tersi durum ise alçalma hareketidir.  Farklı noktalara gitmek için yani sağ ve sol hareketlerde genel olarak iki rotor saat yönüne dönerken diğer ikisi tam tersi yöne doğru hareket eder. Böylece momentum dengesi sağlanır ve yatay hareketler gerçekleşir.  Bunun dışında yani bir kontrolcünün dışında cihaz içine yüklenmiş uçuş kodları sayesinde otonom olarak da uçabilir.

Elbette tüm bu hareketleri gerçekleştiren hava aracımız kullanıcısına sensörler yardımıyla bilgi vermektedir. Ön kısmında bulunan sensörlerin yanı sıra seyir sistemi de bulunmaktadır. Geri kalan kısmında alıcı ve vericileri içeren teknolojik sistemler bulunur. GPS, kızılötesi kamera, ana kamera, lazer, ivmeölçer ve altimetre gibi sistemler sayesinde insansız hava aracımızın yüksekliği, hızı, yönü gibi bilgiler elde edilir.

Bu uçan robotların karmaşıklığına göre daha özel sistemlere sahip olabileceği gibi bir akıllı telefon ya da tablet aracılığı ile de yönetilebilirler.  Bu sistemlere yapay zeka eklendiğinde çok daha ilginç sistemler ve kullanım şekilleri de göreceğiz. Örneğin temel görevler için kullanılan bir orman denetleyicisi drone insana ihtiyaç duymadan kendi kendine kalkıp denetlemesini yaptıktan sonra indiği yere geri dönebilecektir. Bu uçan robotların nasıl ve hangi alanlarda kullanılacağı ve ne kadar daha gelişeceği (ki önü oldukça açık bir alan) tamamen insana bağlıdır.  

Bu birkaç bölümlük yazı dizisinde;

Drone nedir, drone ne işe yarar, drone nasıl çalışır gibi dronelar hakkında merak edilen sorulara cevap aradık.

Bundan böyle yani aktarabileceğim birkaç temel bilgiyi de yeni üretilen droneların teknik detayları hakkında bilgi verirken paylaşabilirim. Python derslerimiz ilerledikçe de drone uçuş kodlamalarına da geçerek her iki konuyu birleştirebilmeyi umuyorum.

Levent Aslan.