BÖLÜM 3 / 3

Tuple (Demet) Veri Yapısı

Demetler sıralı değişmezi nesneler dizisidir. Bir kaç özelliğini şöyle sıralayabiliriz;

Demet elemanları doğrudan değiştirilemez ve veri tipi <tuple> dır. 

Demet içinde bulunan elemanlara indis numrası ile ulaşılabilir. 

Yapısı değiştirilemediği için demet elemanları sözlük (dict) veri yapısında anahtar (key) değer olarak kullanılabilirken listeler kullanılamaz. 

Listelere göre daha hızlı çalışırlar. 

listelerde [...], stringlerde "...", demetlerde ise (....) normal parantezler kullanılır. 

Tuple ve List Yapılarının Benzerlikleri ve Farkları

Tuple metodu tıpkı liste verilerinde olduğu gibi alfabetik veya nümerik ya da da alfanümerik veri setleri üzerinden işlem yapmamızı sağlar. Buradaki fark köşeli parantez yerine normal parantez kullanıyor olmamızdan geliyor.

d=(“sarı”,”mavi”,”yeşil”,”beyaz”,”siyah”)

gördüğünüz gibi bu  d değişkeninin tipi tuple, normal parantez ile oluşturuldu. Ancak asıl fark list yapısında olduğu gibi aynı metotları tuple (demet) yapısı üzerinde uygulayamazsınız. Burada Python hata üretir. Yani ekleme, veri değiştirme, veri silme gibi aksiyonlar yapılamıyor bu tip verilerde. Ancak print komutunu ayrıca len fonksiyonunu kullanabiliriz.

For renk in d:

print(renk)

yukarıdaki döngüyle de tüm elemanları alt alta dökebiliriz.

Kümeler

Kümeler sırasız bir veri yapısıdır. Bir eleman bir defadan fazla listeye eklenmez. Aynı elemanı birden fazla defa kümeye ekleyemezsiniz. Küme veri tipi Python tarafından set olarak döndürülür.

Öncelikle kumem değişkeni içinde süslü parantezler içinde tırnak içine alınmış verileri görüyoruz. Bu veri tipinin ne olduğunu Python'a sorduğumuzda bize set sınıfından bir veri tipi olduğunu belirtiyor. 

2.kod satırında değişkeni bastırmak istediğimiz zaman bir noktaya dikkatinizi çekmek istiyorum. Değişken içindeki veri girişiinden tamamen bağımsız bir şekilde ekrana yansıtılmıştır. Bunun nedeni verilerin değişkende aslında sırasız bir şekilde depolanmış olmasıdır. 

Yukarıda belirttiğimiz gibi 4. ve 5. komut satırlarında verileri yukarıdan aşağı her satıra tek veri gelecek şekilde ekrana dökebiliriz. 

Kümelere eleman ekleme add, eleman silme discard fonksiyonu ile yapılır.  Eğer discard fonksiyonu ile kümede aslında var olmayan bir elemanı silmeye kalkarsanız bir hata mesajı almazsınız. Program çalışmaya devam eder ve yapmak istediğiniz işin yansımasını görmeyebilirsiniz.  Ancak aşağıdaki son print komutunun verdiği değerle “mavi” verisinin silinmiş olduğunu görürsünüz.

Kümelerde Kesişim ve Birleşim İşlemleri

Ortak elemanları bulma intersection metodu ile bulunur. A kesişim B ile B kesişim A aynı sonucu vereceği için print komutu içindeki değişkenlerin yerleri önemli değil.

Kümelerin birleşimini ise union metodu ile gerçekleştiriyoruz. Kümelerde elemanlar birden fazla olmadığı olamadığı için sonuçta her elemanı yalnız bir defa görüyoruz.

Küme değişkenleri arasındaki farkı almak için de difference fonksiyonu kullanılır. Böylelikle iki küme arasında hangi elemanlar ortak değil, onlar listelenir. Örnekleri için aşağıdaki ekran görüntüsünü inceleyin.

in fonksiyonu ile küme içinde bir değerin var olup olmadığını True ya da False yanıtıyla öğrenebiliriz.

Ard arda iki false yanıtını dikkate alın diğeri bir başka komut ile ilgili. Siyah ne kumem1 için de ne de kumem1 ile kumem2 nin birleşim kümesinde yer alıyor. O nedenle her iki in fonksiyonlu print komutunda yanıtı False oldu.

Python’da boş bir demet(tuple), boş bir küme(set), boş bir liste (list) nasıl oluşturulur?

bosliste1=[]

bosliste2=list()  list sınıfından boş bir liste, nesne oluşturur

bosdemet1=()

bosdemet2=tuple()  tüple sınıfından boş bir demet, nesne oluşturur

boskume1=set()  küme sınıfından boş bir küme, nesne oluşturur

boskume2={} küme sınıfından boş bir küme OLUŞTURMAZ ancak dict sınıfından bir nesne oluşturur. Dictionary sınıfını bir sonraki bölümde inceleyeceğiz.

a=set(“SINEMA”) 

print(a)  >>> komutu SINEMA ifadesini elemanlarına parçalayarak oluşan kümenin dökümünü verir ve aşağıdaki gibi bir çıktı elde ederiz.

{'A', 'M', 'E', 'I', 'S', 'N'}

Daha önce belirttiğimiz gibi kümede sıralama olmadığı için bize kümenin elemanlarının rastgele bir dökümünü verdi.

Set fonksiyonu içine herhangi bir liste girerseniz, bir demet girerseniz onu da kümeye çevirip elemanlarına parçalar ve bir kümede birleştirmiş olur.

Bir sonraki dersimizde yine veri yapılarından olan sözlük (dict) veri yapısını inceleyeceğiz. 

Levent Aslan.