LEVENT ASLAN

TEKNOLOJİ

PROGRAMLAMA DERSLERİ PYTHON 10

Python programlama dilinde bu bölümde IF bloğu içindeki AND ve OR mantık operatörlerini inceliyoruz. Ayrıca if ile in ve is metotlarının kullanımını da bulacaksınız bu yazımızda.

BÖLÜM 4 - 2

PYTHON'DA AND ve OR YAPILARI

Or mantıksal operatörü (veya) verilen koşullardan birinin doğru olması halinde doğru (True) şartı yerine getirecek. Örneğin a<b veya c>a koşullarından herhangi biri doğruysa koşul sağlanmış olduğu için hemen altındaki satır çalışacak. Ancak her iki mantıksal işlem doğru değilse bu defa yanlış koşulla çalışması istenen komut satırına gidilecek.

And mantıksal operatörü (ve) verilen koşullardan birinin bile yanlış olması halinde yanlış şartı yerine getirecek. Örneğin a<b ve c>a koşullarından herhangi biri yanlışsa else bloğundaki satır çalışacak çünkü koşul yanlış, sağlanmamıştır. Her iki durum için (AND / OR) örneği inceleyin.

a=7;b=9;c=11
if a<b or c==a:
print("koşul doğru")
else:
print("koşul yanlış")
if a<b and b<c:
print("koşul doğru")
else:
print("koşul yanlış")
if a<b and b>c:
print("koşul doğru")
else:
print("koşul yanlış")

Birinci satırda a, b ve c deişkenlerine değer atıyoruz Hemen sonraki satırda iki koşulu birden sorguladığımız şart bloğunu oluşturuyoruz. a küçük müdür b'den veya a eşitmidir c'ye. Örnek program olduğu için biz burada VEYA (or) bağlaçlı (mantık operatörü) sorularımızdan herhangi birine evet, (True) yanıtını alıyorsak bizim için o koşul True, yani gerçektir. Bunu da 3.satırda "koşul doğru" diye yazdırarak gösteriyoruz. 9. satır koşulun doğru olmadığını 10. satır ise doğru olmayan yani False durumunda ne yapacağınızı gösteriyor. Yine burada biz "koşul yanlış " yazısını yazdırıyoruz ekrana.

Benzer şekilde 12.satırda VE (and) mantık operatörünü kullanıyoruz. "Ve" mantık öperatörü birlikte sorgulanan tüm koşulların True olması durumunda koşullar olumlu kabul edilir ve hemen blok içindeki komut çalıştırılır. Ancak and mantıksal öperatorundeki koşullardan herhangi birinin False durumunu göstermesi halindeyse bu durumda program else satırına atlar ve koşulun doğru olmadığını gösteren satırı icre eder. Satır 11, yazılacak ifade "koşul yanlış"

Bu mantık silsilesi içinde üç rakamın içinde en büyüğünü bulan bir kod satırı yazalım.

n1=9;n2=15;n3=7
buyuk=n1 #en büyük sayı olarak n1'i kabul ettik
if n2>buyuk:
buyuk=n2
if n3>buyuk:
buyuk=n3
print("Sayıların en büyüğü:",buyuk)

In metodu ile bir verinin katar içinde bulunması

if a in liste: Genel kodlama bu şekildedir. A değişkeninin taşıdığı değer liste içinde var mıdır?

d=[1,2,3,7,8,9,13,17,19] #liste yapılarında köşeli prntz kullanın
a=3
if a in d:
print("listede var")
else:
print("listede yok")
isim="Python"
a="p"
if a in isim:
print("listede var")
else:
print("listede yok")

Yukarıdaki kodlamanın ilk satırında d isimli bir değişkene liste yapısı veri yüklüyoruz. Verilerin hepsi nümerik. Bir değişkene yüklediğimiz (a=3) 3 değerinin bu listede olup olmadığını sorguluyoruz. Burada in metodu bize büyük bir kolaylık sağlayarak her bir değeri tek tek sorgulamak yerine tek bir ssatırda o değerin liste değişkeninde olup olmadığına cevap veriyor.

Eğer listede mevcut ise biz sadece "listede var" mesajını yazdırmak istedik ancak elbette başka kodlarda oraya başka başka ifadeler gelecek, işlemler yapılacak vs vs... Burada amaç programlamanın özellikle Python'da program yapmanın temel mantığını oturtmak.

Programın ikinci bölümü sayılabilecek 8.satırda bu defa aynı işlemi alfanümerik (string veri tipinde) değişkeninde yapıyoruz. Değişkenimizde "python" yazan karakter katarı var. Aramak istediğimiz veriyi 9. satırda a isimli değişkene yüklüyoruz. Sizin burada bizim koda gömdüğümüz aramak istenen veriyi değişkene atama işini elbette input komutu ile klavyeden girişini yaparak atamanız bazı durumlar için daha uygun olacaktır.

10.satırda yine in metodunu uygulayarak a değişkenine yüklediğimiz p karakterinin varlığını sorguluyoruz. Burada önemli not; karakterlerin büyük ya da küçük harfleri önemlidir, ayırıcı özelliktlr. Bu nedenle if bloğunda "else" komutu sonrası çalışır ve program "listede yok" yanıtını döndürür. Çünkü listede bulunan "P" karakteridir.

Bu bölüme eklemek istediğim bir is metodu var ki o da değişkenin hafızadaki son değeri üzerinden değil, ilk aldığı değer üzerinden işlem yapılmasını sağlar.

a="python"
b="pytho"
b += "n"
if a==b:
print ("a=b")
else:
print("a != b")
if a is b:
print ("a=b")
else:
print("a != b")

Yukarıdaki kod bize iki tane aynı değeri veren değişken hazırlıyor. İlki a değişkeni, anlaşıldığı üzere tam değerini aldığı düşünülüyor. İkincisi ise b değişkeni. Bu da bir harf eksiği ile "Pytho" olarak oluşturuluyor. Ancak 3. satırda "n" karakteri eklenerek değişken "Python" şeklinde güncelleniyor. Biraz önce yukarıda ifade ettiğimiz gibi değişkenin ilk halini kullanan koşul komutu ile is metodunu kullanarak nasıl bir geri dönüş aldığımızı görelim.

4.satırda a ile b'nin eşit olup olmadığı sorgulanıyor. Burada program geçici hafızada kalan değeri dikkate alıyor. Alınan yanıt evet eşittir yani program "a=b" yanıtını geri döndürüyor.

9.satırda ise if a is b: komutuyla şöyle bir soru soruyor. a, b'midir. Hayır a b değildir yanıtını döndürüyor. Çünkü b değişkeni aslında yolda değişmiştir. "Pytho" iken bir müdahale ile "Python" olmuşur. O halde bu satır bize "a!=b" yanıtını (a eşit değildir b) döndürür.