BÖLÜM 5 - 2

Python'da for döngüleri

Tekrar sayısının baştan belirlendiği döngüsel yapıdır. Örneğin 1’den 100’ kadar olan sayıları topla ya da ekrana 5 defa Python yaz.

Başlangıç olarak unutmamamız gereken konu döngü komutlarının sonunda da mutlaka : işareti olmalıdır.  Aşağıda basit bir for yapısı gösterilmiştir. List string ve demet  yapılarına bu haliyle uygulanabilir olan for döngüsünün belirli bir aralıkta çalışmasını istersek bu defa range fonksiyonu devreye girer. Sıralı yapılarda bir veri elemanını sorgulanmasında kullanılır. Şimdi aşağıda for döngülerine dair hazırladığımız detaylı çalışmaya geçelim. 

Python for döngüsünde range fonksiyonu:

range döngüsü for döngülerine sıklıkla kullanılan bir fonksiyondur.  range(ilk, son, adım)  şeklinde bir yapıda kullanılır. İsteğe bağlı olmak üzere 3 paramatrelidir.  Paramatrelerin kullanım şekillerine örneklerle bakalım. 

range(5) : 0'dan 5'e kadar (5 hariç) 1'er adımla uygulanır

range(4,14) :  4'ten 14'e kadar (14 hariç) 

range(2,22,2) : 2'den '22'ye kadar (22 hariç) 2şer basamak atlayarak

Ayrıca bu range fonksiyonun bir de negatif yönlü olanı var ki o da reversed range, reversed(range(3,21,2)   3'ten 21'e kadar (3 dahil) sayıları 2'şer azaltarak listeler.  Başlangıç sayısı 21 listelenmez. 21, 19, 17, 15, 13, 12, 11, 9, 7, 5, 3  şeklinde bir liste elde ederiz. 

Python for döngüsünde in/not operatörleri

Sıralı yapılarda (list, tuple, range vs gibi) veri sorgulamada kullanılırlar. 

X in S: 

Eğer X değeri S sıralı yapısı içinde varsa True yoksa False değeri döndürür. 

X not in S: 

Eğer X değeri S içinde varsa False yoksa True değeri döndürür.

1. liste=[1,2,3,4,5,6]
2. for rakam in liste:
3.     print(rakam)

 Yukarıdaki program kod satırı alt alta olmak üzere liste elemanlarını ekrana yazar.

1. kelime="phyton"
2. for harf in kelime:
3.     print(harf)

Yukarıdaki program kelime değişkenindeki elemanları alt alta olmak üzere listeler. 

1. sonuc=1
2. for i in range(0,10):
3.     sonuc*=2   #2 sayısını her defasında eldeki sonuçla çarp 2 nin10 üssü
4. print(sonuc)

Yukarıda gördüğünüz kod basit bir for range komutuyla bir sayının belirlediğiniz sayıda üssünü almak için yazılmıştır. sonuc=1 değeri ile kod başlar. Range aralığı 10 verilmiştir, sıfırdan başlayıp 9 son tekrar olacağı için 10 defa dönmüş olacaktır. Her dönüşte sonuc değerini dongu boyunca bir önceki değerle çarpar ve döngü sonunda (2¹⁰) 2üssü10 değerini almış oluruz.

İç içe döngüler (nested loops)

Burada en dıştaki döngüden başlayan işlem iç döngüdeki işlem bitene kadar ikinci aşamaya geçer. İç içe döngülerde tem kural en içteki döngü işlemi tamamlar sonra bir üst seviyede bulunan döngü bir sonraki aşamaya geçer. Böylece içteki döngü dıştaki döngüde belirlenen aralık kadar çalışır.  Aşağıdaki örneği inceleyin.

1. #nested loops
2. liste1=["a","b","c"] #list yapısı
3. liste2=[1,2,3]
4.  
5. for a in liste1:
6.     for b in liste2:
7.         print(a,b)

Yukarıdaki kodun çıktısı aşağıdaki gibi olur 

a 1
a 2
a 3
b 1
b 2
b 3
c 1
c 2
c 3

Bir sonraki dersimizde döngüler içinde kullanılabilen break ve continue komutlarını göreceğiz.

Levent Aslan.