EVRENIN AKIL ALMAZ GIZEMLERINDEN KARA DELİKLER

EVRENIN AKIL ALMAZ GIZEMLERINDEN KARA DELİKLER

Uzay. Ucu bucağı belli olmayan bu sonsuz evrende yaklaşık olarak iki trilyon galaksi var. Hesaplara dayalı bu tahminlerin ortasında biz bir toz zerresi kadar bile yer kaplamıyoruz evrende. Ancak galaksinin ne olduğunu bilenlere nasıl bir ipucu veriyor bu bilgi parçası?

Uzay. Ucu bucağı belli olmayan bu sonsuz evrende yaklaşık olarak iki trilyon galaksi var. Hesaplara dayalı bu tahminlerin ortasında biz bir toz zerresi kadar bile yer kaplamıyoruz bu evrende. Ancak galaksinin ne olduğunu bilenlere nasıl bir ipucu veriyor? Sayısız yaşam olasılığını da beraberinde getiriyor bu rakamlar. Ama konumuz evrende hem ölümü hem de yeni bulgularla yaşamı simgeleyen karadelikler.

Astronomların tahminleri doğrultusunda hemen her galaksinin merkezinde süper kütleli bir karadelik bulunuyor. Bu canavar kara deliklerin boyutları, Güneş’in kütlesinin 4,3 milyon katı olan Sagittarius A karadeliğinden tutun da neredeyse 68 milyar katı olan Ton 618 kod adlı 68 milyar katına kadar değişen boyutlarda olabiliyor. Bilinmeyen oraya nasıl yerleştikleri.

Bir yıldızın çekirdeğinde meydana gelen patlama sonucu meydana gelen patlamaya süpernova patlaması diyoruz. İşte bu süpernova patlamasının ardında bir kara delik bırakıyor. Fakat süper kütleli karadeliğin nasıl oluştuğunu henüz hiçbir bilim insanı bilmiyor. Kozmosun tarihinin büyük bölümünde galaksi merkezleri birçok maddenin küçük bir hacme sıkıştırıldığı yerler oldu. Süper kütleli karadeliklerin yoğun bir küme halindeyken birbirleriyle birleşen yıldız karadeliklerden oluşmuş olabileceği düşünülüyor.

Bu teorinin geçici kanıtları, yakın zamanda ortaya çıkarılan kütle çekim dalgalarının tespitiyle ortaya çıkan iki kara deliğin birleşmesinden geliyor. Birleşen kara deliklerin biri süpernova kalıntısı olamayacak kadar büyüktü ve bu nedenle daha önceki birleşmeden ortaya çıkmış olabileceği düşünüldü.

Süper kütleli bir karadelik meydana getiren alternatif bir yol, yoğun bir gaz bulutunun doğrudan büzülmesi olabilir. Ya da gaz bulutunun çöküşüyle birlikte kara delik birleşmelerinin bir kombinasyonundan ortaya çıkmış olabilir.  

Süper kütleli karadeliklerin Büyük Patlama sırasında meydana gelmiş olması da olasılıklar dahilinde. Bu teori, kozmolojinin yumurta-tavuk paradoksuna bir çözüm getirebilir. Hangisi önce ortaya çıktı. Galaksiler mi yoksa süper kütleli kara delikler mi? Galaksilerin önce oluşup sonra bu tür canavarları yaratmaları yerine önce süper kütleli kara delikler oluşmuş ve ardından galaksiler bu kara deliklerin çevresinde doğmuş olabilir.

Devasa ağırlıkta sıkışmış kütlelerine karşın en büyük süper kara delikler en fazla Güneş Sistemi boyutlarında olabiliyor. Yine de güçlerini ters yönlerde saldıkları süper hızlı madde akımları aracılığıyla milyonlarca ışık yılı boyunca yayabiliyorlar. Bu madde akımlarının hızlı olduğu yerlerde (genellikle galaksinin iç bölgeleri) gazlar uzaklaştırılırken yıldız oluşumu sönümlenir. Madde akımlarının yavaşladığı yerlerde ise gazlar sıkışmaya dolayısıyla yıldız oluşmaya başlıyor. Aslında en büyük kara deliklerden gelen güçlü akımlar yeni oluşan yıldızların kütlelerini meydana getirirken aynı zamanda . bizim Güneşimiz gibi daha küçük ve görece soğuk yıldızlar üretiyor gibi görünüyor.  Kim bilir belki de süper kütleli kara delik olan Sagittarius A’ya teşekkür etmemiz gerekiyor.  Belki de onun püskürttüğü gazlardan oluştuk.

Levent ASLAN

LEVENT ASLAN

Yazar

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

ALTI ADIMDA SENARYO YAZMAK BİLİMSEL

ALTI ADIMDA SENARYO YAZMAK

BİR YAZAR OLARAK TIKANMAK BİLİMSEL

BİR YAZAR OLARAK TIKANMAK

HİPNOZ NEDİR? BİLİMSEL

HİPNOZ NEDİR?

DÜNYADA DOĞMAMIŞ OLABİLİRİZ BİLİMSEL

DÜNYADA DOĞMAMIŞ OLABİLİRİZ

NASA BİR DOKTORU UZAY İSTASYONUNA IŞINLADI BİLİMSEL

NASA BİR DOKTORU UZAY İSTASYONUNA IŞINLADI

ATLANTİS, EFSANE GERÇEK Mİ? BİLİMSEL

ATLANTİS, EFSANE GERÇEK Mİ?

EVRENIN AKIL ALMAZ GIZEMLERINDEN KARA DELİKLER BİLİMSEL

EVRENIN AKIL ALMAZ GIZEMLERINDEN KARA DELİKLER

PROVİTAMİN D3'Ü ARTTIRILMIŞ DOMATES BİLİMSEL

PROVİTAMİN D3'Ü ARTTIRILMIŞ DOMATES

UYDULARI YÖRÜNGEDEN ÇIKARMAK İÇİN ALTERNATİF ÇÖZÜM BİLİMSEL

UYDULARI YÖRÜNGEDEN ÇIKARMAK İÇİN ALTERNATİF ÇÖZÜM

HİPER KOVAN TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN DİJİTAL DEMİRYOLU SİNYALİZASYONU BİLİMSEL

HİPER KOVAN TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN DİJİTAL DEMİRYOLU SİNYALİZASYONU

MARS’TAKİ İLK İNSAN KOLONİSİNİN ENERJİ SEÇİMİ,  NÜKLEER Mİ GÜNEŞ Mİ OLMALI? BİLİMSEL

MARS’TAKİ İLK İNSAN KOLONİSİNİN ENERJİ SEÇİMİ, NÜKLEER Mİ GÜNEŞ Mİ OLMALI?

ÖLÜMDEN SONRA YENİDEN CANLANMAK MÜMKÜN MÜ? BİLİMSEL

ÖLÜMDEN SONRA YENİDEN CANLANMAK MÜMKÜN MÜ?

Yorum Yap